SIBO, IBS ve Mide Hastalıkları Tedavileri
İnce bağırsak bakteriyel aşırı çoğalması, irritabl bağırsak sendromu ve diğer üst sindirim sorunlarında klinik tedavi.
Tıbbi içerik Dr. Özgür Erdinç Karakuzu tarafından incelenmiştir · Son inceleme: 18 Ekim 2026
Seans Süresi
İlk muayene 45–60 dk · takip seansları 30 dk
Sıklık
Tedavi protokolü 8–12 hafta · sonra 3 aylık nüks kontrolü
SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth — İnce Bağırsakta Bakteriyel Aşırı Çoğalma), normal koşullarda kalın bağırsakta yaşaması gereken bakterilerin ince bağırsakta anormal sayıda çoğalmasıdır. Bu çoğalma sindirilen besinlerin fermentasyonuna, gaz, şişkinlik, karın ağrısı, ishal veya kabızlık şikayetlerine yol açar. Uzun süreli SIBO besin emiliminin bozulmasına, vitamin B12/demir/yağda eriyen vitamin eksikliklerine ve kronik yorgunluk, ciltte döküntü, "beyin sisi" gibi sistemik belirtilere zemin hazırlar.
IBS (Irritable Bowel Syndrome — İrritabl Bağırsak Sendromu) ise yapısal bir bulgu olmaksızın kronik karın ağrısı + değişken bağırsak alışkanlıkları ile karakterize işlevsel bir bozukluktur. Rome IV kriterlerine göre tanı konur ve IBS-D (ishal baskın), IBS-C (kabızlık baskın), IBS-M (karışık), IBS-U (sınıflandırılamayan) alt tipleri vardır. Yapılan araştırmalar IBS hastalarının yaklaşık %60–80'inde altta yatan SIBO veya intestinal disbiyoz olduğunu göstermektedir.
Mide hastalıkları (gastrit, reflü, H. pylori enfeksiyonu, hipoklorhidri) çoğunlukla SIBO/IBS tablosuyla birlikte görülür; mide asitliğinin düşmesi (özellikle uzun süreli PPI kullanımı sonrası) ince bağırsağa giden bakteri yükünü artırarak SIBO oluşumuna doğrudan katkıda bulunur.
Kliniğimizde, bu üç tabloyu birbirinden bağımsız değil; bir bütün olarak değerlendiriyoruz. "Bağırsak-Beyin Aksı" ve mikrobiyom temelli fonksiyonel tıp yaklaşımıyla, yalnız semptomu bastırmaya değil, kök nedene ulaşmaya odaklanıyoruz.
Endikasyonlar
- Kronik şişkinlik, gaz, geğirme — özellikle yemekten 30–90 dk sonra artan
- Açıklanamayan ishal veya kabızlık (ya da değişken nöbetler)
- Yemek sonrası karın ağrısı, kramplar
- Vitamin B12, demir, D vitamini eksiklikleri (emilim bozukluğu kaynaklı)
- Reflü, gastrit, kronik hazımsızlık
- Açıklanamayan kilo kaybı veya direnci kilo artışı
- Histamin intoleransı, rosacea, ekzema, akne
- Otoimmün hastalıkla birlikte sindirim şikayetleri
- Tanı konmuş IBS — Rome IV kriterleri ile
Nasıl Uygulanır?
- 1Detaylı anamnez ve sindirim semptom haritası çıkarılır (Rome IV + Bristol gaita skalası).
- 2Gerekiyorsa SIBO laktuloz/glukoz nefes testi, gaita mikrobiyom analizi, organik asit testi, H. pylori tarama, vitamin/mineral paneli istenir.
- 3Tedavi planı kişiselleştirilir: 4R protokolü (Remove, Replace, Re-inoculate, Repair) çerçevesinde antimikrobiyal (bitkisel + reçeteli), enzim/HCl desteği, probiyotik/prebiyotik dönüşümlü uygulanır.
- 4Diyet protokolü uygulanır: SIBO Faz 1 (eliminasyon, 2–4 hafta), Faz 2 (sıkı düşük FODMAP, 4–8 hafta), Faz 3 (yeniden ekleme ve mikrobiyom çeşitlendirme).
- 5Yaşam tarzı müdahalesi: yemek arası 3–4 saat boş, gece yemeği erken, stres yönetimi, MMC (göç edici motor kompleks) destekleme.
- 6Tedavinin 6.–8. haftasında re-değerlendirme; gerekirse nefes testi tekrarlanır.
- 7Faz 4 (idame): mikrobiyom restorasyonu, prebiyotik artışı, hayat boyu sürdürülebilir Akdeniz benzeri beslenme.
Beklenen Yararlar
- Şişkinlik ve gaz şikayetlerinde %60–80 azalma (8–12 hafta sonunda)
- Düzenli bağırsak alışkanlığı ve gaita tutarlılığında iyileşme (Bristol 3–4)
- Vitamin B12, demir gibi besin değerlerinde normalizasyon
- Enerji ve uyku kalitesinde belirgin iyileşme
- Cilt sorunlarında (rosacea, ekzema) eşlik eden iyileşme
- Daha geniş bir besin yelpazesini tolere edebilme
Kontrendikasyonlar — Uygulanmaması Gereken Durumlar
- · Aktif inflamatuar bağırsak hastalığı (Crohn, ülseratif kolit) ataklarında — gastroenterolog koordinasyonu zorunlu
- · Yeme bozukluğu öyküsü (anoreksi, ortoreksi) — psikiyatri/diyetisyen ortak takibi gerekir
- · Gebelik ve emzirme döneminde sıkı eliminasyon diyetleri tavsiye edilmez
- · Pediatrik vakalarda yetişkin protokolü doğrudan uygulanmaz
Sıkça Sorulan Sorular
SIBO testi şart mı?
Düşük FODMAP diyeti hayat boyu sürer mi?
Antibiyotik mi probiyotik mi?
Tedavi sonrası nüks riski var mı?
Online danışmanlık yeterli mi?
Bilimsel Kaynaklar
- 1. Pimentel M, et al. ACG Clinical Guideline: SIBO. Am J Gastroenterol 2020
- 2. Lacy BE, Pimentel M, et al. ACG Clinical Guideline: IBS. Am J Gastroenterol 2021
- 3. Monash University FODMAP Research — düşük FODMAP klinik kılavuzu
- 4. Siebecker A. SIBO Specific Diet — Food Guide
- 5. Rome Foundation IV — IBS Diagnostic Criteria
Bu tedavinin ele aldığı sağlık alanları
Bu Tedavi Hakkında Görüşelim
Sizin için uygun olup olmadığını ve uygulanan protokolün detayını ön görüşmede netleştirelim.